Πρώτη φορά στο σχολείο

«Θυμάμαι μία σκηνή. Είναι από εκείνες που θα μείνουν χαραγμένες στη μνήμη μου για πάντα. Να φτάνω στον παιδικό σταθμό με την αγωνία να δω επιτέλους το παιδί μου να περνάει καλά και αντί αυτού να το αντικρύζω με το κεφάλι σκυμμένο κάτω…από το ένα χέρι να κρατάει τη δασκάλα του και από το άλλο να κρέμεται το κουκλάκι του. Ακόμα και το ίδιο το κουκλάκι του φαινόταν στενοχωρημένο : σερνόταν στο πάτωμα της αυλής του σχολείου σαν να ήθελε και αυτό μαζί να βάλει τα κλάματα. Πιάστηκε η ψυχή μου. Γιατί το κάνω αυτό στο παιδάκι μου; Γιατί το βασανίζω; Ας μείνει καλύτερα στο σπίτι μαζί μου μέχρι να πρέπει να πάει στο δημοτικό, μη σου πω στο γυμνάσιο…»

«Εγώ πάλι θυμάμαι και γελάω ακόμα τον πρώτο καιρό μετά την περίοδο προσαρμογής να ξέρω ότι το παιδί δυσκολεύεται στον παιδικό και να λέω στον άντρα μου : το παιδί έχει να πάει μια εβδομάδα στην τουαλέτα. Από τη στενοχώρια του, τον έχει πιάσει δυσκοιλιότητα. Τι θα κάνουμε; Μήπως θα πάθει κανένα κακό; Μέχρι που στο τέλος της εβδομάδας, η δασκάλα μου ζήτησε να της πάω και άλλες πάνες, γιατί οι πρώτες που είχαμε πάει κόντευαν να τελειώσουν. Γιατί; ρώτησα αποσβολωμένη. Τον αλλάζετε; Μέσα στο θολωμένο μου μυαλό, είχα πιστέψει ότι στις 2 ώρες που τον άφηνα δεν είχαν ασχοληθεί με τη συγκεκριμένη διαδικασία. Φυσικά τον αλλάζουμε, έχει κάνει και κακά καναδυο φορές…»

«Πριν πάει στο σχολείο, είχα προσπαθήσει να μάθω στο παιδί μου 2-3 βασικές λέξεις από την καινούργια γλώσσα, στην οποία θα ήταν εκτεθειμένο, προκειμένου να μπορεί να συνεννοηθεί. Η πρώτη λέξη ήταν το νερό, μην τύχει και διψάσει και δεν ξέρει να το ζητήσει. Μια μέρα, φτάνω να τον πάρω και τον βλέπω να τρέχει καταπάνω μου φωνάζοντας :  Wasser, Wasser!  (νερό στα γερμανικά δηλαδή). Το καημενάκι τη  λέξη την είχε μάθει, απλά είχε μπερδευτεί σε ποιον έπρεπε να πει τι…»

«Εμείς περάσαμε μια σχετικά δύσκολη περίοδο προσαρμογής, με λίγο κλάμα, αλλά αρκετό δεν θέλω να πάω στο σχολείο. Κι εκεί που τα πράγματα έμοιαζε ότι δε θα φτιάξουν ποτέ, μια μέρα, κατεβαίνοντας για να πάμε στο σχολείο, κλειστήκαμε στο ασανσέρ. Μείναμε μέσα μία ολόκληρη ώρα. Όταν με το καλό βγήκαμε και φτάσαμε στο σχολείο, το παιδί έμεινε για πρώτη φορά αρκετή ώρα χωρίς να παραπονεθεί καθόλου. Μάλλον μετά την περιπέτεια του ασανσέρ, το σχολείο του φαινόταν πια παιχνιδάκι…»

Λίγο ή πολύ, όλοι οι γονείς βιώνουμε την ένταξη του παιδιού στον παιδικό σταθμό ή στο νηπιαγωγείο ως μια δύσκολη και πολλές φορές επίπονη διαδικασία. Δε θα διαφωνήσω. Μπορεί ωστόσο μερικές συμβουλές να βοηθήσουν τόσο εμάς, όσο και τα παιδιά μας, να δούμε το καινούργιο αυτό κεφάλαιο της ζωής με άλλο μάτι :

  • Δε διστάζουμε να δώσουμε ενεργό ρόλο στο παιδί μας στην επιλογή του σχολείου. Πολλές φορές η γνώμη και το ένστικτο ενός παιδιού μπορεί να είναι πιο σωστά από τη δική μας. Δεν είναι τυχαία άλλωστε η παροιμία : «Από μικρό μαθαίνεις την αλλήθεια». Ταυτόχρονα μας δίνεται η ευκαιρία να παρατηρήσουμε την κίνηση του στο χώρο, να δούμε πώς αντιμετωπίζεται και πώς αντιμετωπίζει το ίδιο το πιθανό νέο σχολείο του.
  • Διαβάζουμε παραμύθια για το σχολείο – χαρακτηριστικά είναι το “Το Γκουντούν πάει σχολείο” του Ευγένιου Τριβιζά ή το «Έχω για συμμαθητή έναν πειρατή» του Αντώνη Παπαθεοδούλου. Ζωγραφίζουμε για το σχολείο : πώς το φαντάζεται, τους νέους του φίλους, τα παιχνίδια που θα παίζει εκεί. Μιλάμε μαζί του. Περιγράφουμε και εξηγούμε ό,τι ξέρουμε για το νέο του σχολείο. Λύνουμε τις απορίες του. Προσοχή όμως : ποτέ δεν εξιδανικεύουμε τη νέα πραγματικότητα, γιατί κινδυνεύουμε να διαψευστούμε και έτσι να το απογοητεύσουμε.
  • Μιλάμε με τις δασκάλες του παιδιού μας. Τις βοηθάμε να το γνωρίσουν. Τους εξηγούμε τυχόν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, προβλήματα, ειδικές οικογενειακές καταστάσεις, κλπ. Αποφασίζουμε από κοινού τη διαδικασία ένταξης. Πολλά σχολεία ακολουθούν συγκεκριμένα βήματα. Όπως και να έχει, είναι καλό η περίοδος προσαρμογής του να μη συμπέσει με άλλα παιδιά, προκειμένου εκείνο να λάβει την προσοχή που χρειάζεται. Ακόμα και αν μας δυσκολεύει, είναι προτιμότερο στην αρχή να το πηγαίνουμε νωρίς το πρωί, προκειμένου να μην έχουν μαζευτεί ακόμα όλα τα παιδιά και οι δασκάλες να έχουν αποκλειστικό χρόνο για εκείνο.
  • Αποφασίζουμε από την αρχή ποιος θα αναλάβει τη διαδικασία ένταξης. Αν νιώθουμε ότι δεν είμαστε αρκετά δυνατοί, μπορεί να το αναλάβει κάποιος άλλος από την οικογένεια : μαμά, μπαμπάς, παππούς, γιαγιά. Σε κάθε περίπτωση εκείνος που θα το κάνει, πρέπει να νιώθει και να δείχνει σίγουρος για τη νέα αρχή. Δεν ξεχνάμε ότι τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα από αυτά που τους λέμε. Ακόμα και από τα μάτια μας ή από το άγγιγμα μας. Όταν λοιπόν θα νιώσουν αδύναμα ή θα βάλουν τα κλάματα, θα πρέπει εκείνος που έχουν δίπλα τους να αποπνέει σιγουριά και δύναμη. Και ας καταρρεύσει μόλις περάσει την εξώπορτα του σχολείου 🙂
  • Υιοθετούμε συγκεκριμένη διαδικασία αποχωρισμού, ακριβώς όπως και με τον ύπνο. Ένα χαριτωμένο αντίο βοηθάει πάντα σε αυτή την προσπάθεια : μια συνομιλία με το ζωάκι του, φιλιά που πετούν στον άερα ή ακόμα και ένα τραγουδάκι για καλημέρα. Εμείς ξέρουμε καλύτερα τι αρέσει περισσότερο στο παιδί μας και τι θα το κάνει να μας αποχαιρετήσει με ένα χαμόγελο. Ακόμα όμως και αν αντικρύσουμε δακρυσμένα μάτια ή στενοχωρημένη φατσούλα, δεν πρέπει να καθυστερήσουμε τη διαδικασία. Ένα βήμα πίσω από εμάς θα σημαίνει δύο ή και τρία πίσω για το παιδί μας. Του τονίζουμε ότι θα επιστρέψουμε να το πάρουμε. Καλό είναι να συσχετίσουμε την ώρα επιστροφής με κάποιο γεγονός, για παράδειγμα το μεσημεριανό φαγητό. Το άγχος του αποχωρισμού είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο σε αυτή την προσπάθεια. Το παιδί πρέπει να είναι σίγουρο ότι θα γυρίσουμε πίσω γι’αυτό.
  • Προσαρμόζουμε το πρόγραμμα του παιδιού. Φροντίζουμε αρκετό καιρό πριν να κοιμάται πιο νωρίς, προκειμένου να ξυπνάει ξεκούραστο. Αντίστοιχα, φροντίζουμε να ξεκουράζεται περισσότερο μέσα στην ημέρα. Όταν το παραλαμβάνουμε από το σχολείο, δεν το κατακλύζουμε αμέσως με ερωτήσεις. Του δίνουμε χρόνο να χαλαρώσει. Τέλος, ειδικά τον πρώτο καιρό, αποφεύγουμε να γεμίζουμε το πρόγραμμα του με άλλες δραστηριότητες ή πολλές εξόδους.
  • Αφιερώνουμε ένα απόγευμα μόνο για εμάς και το παιδί μας, με σκοπό την αναζήτηση των σχολικών ειδών. Από τη μια, η διαδικασία επιλογής τσάντας, παγουριού, θήκης κολατσιού θα το εξοικειώσει περισσότερο με την ιδέα, από την άλλη η επιλογή αντικειμένων που θα το ενθουσιάσουν, θα δώσει ένα ακόμα θετικό βαθμό στην προσπάθειά μας.
  • Ετοιμάζουμε μαζί το κολατσιό του. Ειδικά για τον πρώτο καιρό έχουμε τη δικαιολογία να το κακομάθουμε λίγο. Του εξηγούμε που θα βρει τι μέσα στην τσάντα του. Του φοράμε άνετα ρούχα, χωρίς κουμπιά και παπούτσια χωρίς κορδόνια – από τη μια είναι σημαντικό να νιώθει άνετα, από την άλλη δε χρειάζεται να του προσθέτουμε άλλο ένα λόγο δυσκολίας στην καθημερινότητα του. Το αφήνουμε τέλος να πάρει μαζί του το κουκλάκι του ή ένα παιχνίδι. Έτσι θα νιώθει ότι έχει μαζί του κάτι γνωστό και δικό του στο νέο, άγνωστο περιβάλλον.

Been there, done that. Όταν ξεκινήσε και για εμάς αυτή η περίοδος, αυτό που κατάλαβα ξαφνικά ήταν ότι το παιδί μου είχε πια μεγαλώσει. Ότι είχαν τελειώσει οι ανέμελες μέρες που κάναμε μαζί ό,τι μας περνούσε από το μυαλό. Που ήξερα κάθε στιγμή του, κάθε κίνηση του, κάθε λέξη του, κάθε εμπειρία του. Και όσο και αν πολλές φορές αυτές οι μέρες μου φαίνονταν ατέλειωτες, το μόνο σίγουρο είναι ότι τώρα πια μου έλειπαν πολύ. Προσπάθησα όμως να συγκρατήσω τα συναισθήματα μου και να το βοηθήσω σε αυτή τη δύσκολη πρώτη αρχή του. Γιατί το παιδί μου ήταν που ζούσε τη μεγαλύτερη αλλαγή. Και όχι εγώ. Και παρά τις πρώτες δυσκολίες, δεν απελπίστηκα. Ούτε έκανα συγκρίσεις. Όλα και όλοι θέλουν το χρόνο τους, σκεφτόμουν. Και δεν ξεχνούσα να του χαμογελάω. Και όντως μια μέρα όλα έφτιαξαν : έτρεξε στην πόρτα να με προϋπαντήσει με ένα τεράστιο χαμόγελο. Ήταν ευτυχισμένος. Check.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s