Ας φανταστούμε ένα χιονάνθρωπο

Κλείνοντας τη διάλεξη του στην TEDxAthens το 2013 με τίτλο “Ας φανταστούμε”, ο Ευγένιος Τριβιζάς ανέφερε ένα παράδειγμα διωγμού της φαντασίας των παιδιών στο σχολείο, με πρωταγωνίστρια την κόρη του θεατρικού συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη : «Είχε ζητηθεί στα παιδιά να γράψουν πώς περάσανε στη διάρκεια μιας αργίας και να κάνουν μια ζωγραφιά. Το κοριτσάκι είχε πάει μια εκδρομή με τον πατέρα του και όπως το αυτοκίνητο έτρεχε, παρατηρούσε από το παράθυρο τον ήλιο ανάμεσα σε διάφορα διάσελα, τον έβλεπε δηλαδή να εξαφανίζεται και να εμφανίζεται, τον ξανάβλεπε, τον ξανάβλεπε και στη ζωγραφιά της απεικόνισε μία σειρά από βουνά και ανάμεσα τους 5 ήλιους. Την άλλη μέρα γύρισε κλαμένη από το σχολείο γιατί η δασκάλα είχε διαγράψει τους 4 ήλιους και είχε αφήσει μόνο τον ένα. Ποια είναι η ειρωνία; Ότι και από επιστημονικής πλευράς το κοριτσάκι είχε δίκιο. Δεν υπάρχει ένας μόνο ήλιος. Το ηλιακό μας σύστημα δεν είναι το μοναδικό. Οι ήλιοι είναι πολλοί, ίσως άπειροι, σίγουρα όμως παραπάνω από πέντε…»

Αντίθετο παράδειγμα : καθώς διανύουμε λευκές μέρες στην πόλη, η δασκάλα στο ελληνικό σχολείο καλεί τα παιδιά να φτίαξουν ένα χιονάνθρωπο. Δεν τα περιορίζει, όχι μόνο λεκτικά, αλλά ούτε στην επιλογή των υλικών. Τα παιδιά κάθονται μαζί στο μεγάλο τραπέζι, έχουν μπροστά τους μια κόλλα χαρτί, στο κέντρο ξυλομπογιές, μαρκαδόρους και λοιπά υλικά και η φαντασία έχει ήδη αρχίσει να καλπάζει. Αναμενόμενο αποτέλεσμα : τα περισσότερα παιδιά ζωγραφίζουν με χρώματα ένα χιονάνθρωπο. Μη αναμενόμενο αποτέλεσμα : ένα παιδί διαλέγει χαρτάκια σε διαφορετικά χρώματα, κάποια τα κόβει, κάποια τα τσαλακώνει και τα κολλάει στην κόλλα του, κατασκευάζοντας ένα τρισδιάστατο χιονάνθρωπο. Μέσα στην τάξη έχει ήδη δημιουργηθεί ένα μικρό δείγμα φαντασίας. Και είναι μόνο η αρχή. Η δασκάλα όχι μόνο δε σταματά το παιδί, αντίθετα το παρατηρεί με ενδιαφέρον, όταν τελειώνει το έργο του το επιβραβεύει. Στη συνέχεια επικοινωνεί το επίτευγμα του παιδιού στους γονείς του – η επιβράβευση της φαντασίας συνεχίζεται και στο σπίτι.

«Στόχος της εκπαίδευσης, τονίζει ο Ευγένιος Τριβιζάς, δεν πρέπει να είναι τόσο η μετάδοση γνώσεων, όσο η καλλιέργεια της δημιουργικότητας και της φαντασίας του παιδιού. Δυστυχώς, η ενθάρρυνση της δημιουργικότητας και η καλλιέργεια της φαντασίας είναι από τις πιο παραμελημένες πλευρές των εκπαιδευτικών συστημάτων. Τα μικρά παιδιά είναι γεμάτα φαντασία. Τα παραγεμίζουμε σα γαλοπούλες με γνώσεις, πληροφορίες, γεγονότα και αφήνουμε τη φαντασία τους να λιμοκτονεί. Μετά από λίγο γίνονται σαν πιόνια, σαν ρομπότ, αγχωμένα από αυτά που πρέπει να μάθουν. Μαθαίνουν να υπηρετούν την πραγματικότητα αντί να την ξεπερνάνε».

Η δασκάλα του γιου μου ανήκει στα φωτεινά παραδείγματα που μας θυμίζουν ότι υπάρχουν παιδαγωγοί που καλλιεργούν με κάθε ευκαιρία τη φαντασία των παιδιών. Ελπίζω, πως ακόμα και αν το εκπαιδευτικό σύστημα δεν τους παρέχει τα μέσα και τη βοήθεια, όλο και περισσότεροι συνάδελφοι τους θα τους ακολουθήσουν στο τολμηρό ταξίδι της φαντασίας. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι το ταξίδι δεν πρέπει να σταματά στο σχολείο. Είναι απαραίτητο να συνεχίζεται στο σπίτι με τη δική μας συμβολή! Την επόμενη φορά λοιπόν που θα ζωγραφίσετε με το παιδί σας, μην του δώσετε ένα έτοιμο σχέδιο για να το χρωματίσει. Τοποθετήστε μπροστά του ένα κουτί με λογής διαφορετικά υλικά και χαρτιά και αφήστε το ελεύθερο να δημιουργήσει. Μπορεί να μείνετε έκπληκτοι με το αποτέλεσμα!

Ολόκληρη τη διάλεξη του Ευγένιου Τριβιζά μπορείτε να παρακολουθήσετε εδώ :

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s